Hưởng Lương Hưu: BHYT 95% Miễn Phí Trọn Đời, Đăng Ký KCB Ở Đâu Tiện Nhất?

Câu trả lời ngắn gọn: người đang hưởng lương hưu không phải tự đóng BHYT — cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) đóng thay bạn với mức đóng bằng 4,5% tiền lương hưu hằng tháng, và bạn được quỹ BHYT thanh toán 95% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng. Thẻ BHYT của người hưởng lương hưu có giá trị suốt thời gian hưởng lương hưu, không cần gia hạn hằng năm như BHYT hộ gia đình. Nếu bạn tham gia đủ 5 năm liên tục và số tiền cùng chi trả trong năm vượt 15.180.000đ (6 lần mức tham chiếu 2.530.000đ) thì được hưởng 100%. Nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu nên chọn cơ sở gần nơi cư trú nhất, và đổi được vào tháng đầu mỗi quý.

1. Ai được cơ quan BHXH đóng BHYT khi hưởng lương hưu?

Theo Luật Bảo hiểm y tế (sửa đổi bởi Luật 51/2024/QH15), người đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng thuộc nhóm do cơ quan BHXH đóng BHYT. Mức đóng bằng 4,5% tiền lương hưu hoặc trợ cấp mất sức lao động, và toàn bộ khoản này do cơ quan BHXH đóng từ Quỹ bảo hiểm xã hội — người hưởng không phải trích lương hưu để đóng. Ví dụ: lương hưu 6.000.000đ/tháng thì cơ quan BHXH đóng 270.000đ/tháng tiền BHYT cho bạn.

• Người đang hưởng lương hưu hằng tháng: được cấp thẻ BHYT từ tháng bắt đầu hưởng lương hưu, giá trị thẻ kéo dài suốt thời gian hưởng lương hưu.
• Người hưởng trợ cấp mất sức lao động hằng tháng: cùng nhóm, cùng mức đóng 4,5% và cùng mức hưởng 95%.
• Người đã nhận BHXH một lần thì không thuộc nhóm này: vì không còn hưởng lương hưu hằng tháng nên cơ quan BHXH không đóng BHYT cho bạn nữa — muốn có BHYT, bạn phải tự tham gia BHYT hộ gia đình (mức đóng 4,5% mức tham chiếu, hiện là 113.850đ/tháng cho người thứ nhất).

2. Mức hưởng 95% nghĩa là gì? Khi nào được 100%?

Mức hưởng thông thường của người hưởng lương hưu là 95%: quỹ BHYT thanh toán 95% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng, bạn cùng chi trả 5%. Ví dụ: đợt điều trị nội trú có chi phí thuộc phạm vi BHYT là 20.000.000đ thì quỹ trả 19.000.000đ, bạn trả 1.000.000đ. Lưu ý: 95% này tính trên chi phí trong phạm vi BHYT — thuốc, vật tư, dịch vụ ngoài danh mục BHYT vẫn do bạn tự trả toàn bộ.

Bạn được hưởng 100% trong các trường hợp sau:

• Đủ 5 năm tham gia BHYT liên tục trở lên và số tiền cùng chi trả trong năm vượt 6 lần mức tham chiếu: từ 1/7/2026 mức tham chiếu là 2.530.000đ/tháng nên ngưỡng là 15.180.000đ. Vượt ngưỡng này và đáp ứng đủ điều kiện, quỹ thanh toán 100% chi phí trong phạm vi được hưởng cho phần còn lại của năm. Xem thêm BHYT 5 năm liên tục: cùng chi trả vượt 15,18 triệu được miễn 100% viện phí.
• Thuộc đồng thời một nhóm có mức hưởng cao hơn: pháp luật quy định người đồng thời thuộc nhiều đối tượng thì hưởng quyền lợi theo đối tượng có mức hưởng cao nhất — ví dụ người hưởng lương hưu đồng thời là thương binh, bệnh binh thì hưởng 100%.
• Từ 1/1/2026, người từ đủ 75 tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được quỹ BHYT chi trả 100% (Nghị quyết 261/2025/QH15) — chính sách này dành cho người cao tuổi không có lương hưu hoặc có lương hưu thấp hơn mức trợ cấp hưu trí xã hội, không phải mọi người hưởng lương hưu đều được 100% chỉ vì đã trên 75 tuổi.

3. Đăng ký khám chữa bệnh ban đầu ở đâu tiện nhất?

Người hưởng lương hưu đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại cơ sở khám chữa bệnh gần nơi cư trú để tiện đi khám định kỳ, lấy thuốc mạn tính và làm thủ tục chuyển tuyến khi cần. Bạn có thể chọn trạm y tế xã/phường, phòng khám đa khoa hoặc bệnh viện tuyến huyện trong danh sách cơ sở đăng ký ban đầu của địa phương — ưu tiên nơi gần nhà, có khám bệnh mạn tính và cấp thuốc dài ngày nếu bạn đang điều trị huyết áp, tiểu đường, tim mạch.

Một điểm mới giúp người hưởng lương hưu đỡ phải lo chuyện đổi nơi đăng ký: từ 1/7/2025, khám ở cơ sở cấp ban đầu bất kỳ đâu trên cả nước cũng được hưởng 100% mức hưởng, và nằm viện ở cơ sở cấp cơ bản (tuyến huyện) tỉnh khác cũng hưởng 100% mức hưởng — nên những chuyến về quê, thăm con cháu dài ngày không còn vướng chuyện trái tuyến ở tuyến cơ sở. Chỉ khi cần khám định kỳ dài hạn ở nơi ở mới thì mới nên đổi nơi đăng ký chính thức.

Đổi nơi đăng ký khi chuyển nơi ở: chỉ 4 tháng trong năm

Việc đổi nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu chỉ thực hiện được vào tháng đầu tiên của mỗi quý: tháng 1, tháng 4, tháng 7 và tháng 10. Hồ sơ chỉ cần 1 tờ khai TK1-TS, nộp qua ứng dụng VssID hoặc Cổng Dịch vụ công Quốc gia, cơ quan BHXH giải quyết trong 3 ngày làm việc và không mất phí. Xem hướng dẫn chi tiết đổi nơi KCB BHYT ban đầu 2026: chỉ 4 tháng được đổi, làm xong trong 3 ngày.

4. Thẻ BHYT của người hưởng lương hưu dùng thế nào?

• Không cần thẻ giấy: từ 1/6/2025 thẻ BHYT giấy không còn được cấp mới — đi khám chỉ cần CCCD gắn chip hoặc hình ảnh thẻ BHYT trên VssID/VNeID.
• Không cần tự gia hạn: thẻ của người hưởng lương hưu do cơ quan BHXH quản lý và duy trì theo suốt thời gian hưởng lương hưu; bạn không phải đóng tiền hay làm thủ tục gia hạn hằng năm như BHYT hộ gia đình.
• Kiểm tra giá trị thẻ trên VssID: mở VssID, vào mục thẻ BHYT để xem nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu, mức hưởng 95% và thời hạn thẻ — nếu thông tin chưa đúng (ví dụ vừa chuyển nơi ở), hãy làm thủ tục đổi nơi đăng ký vào tháng đầu quý gần nhất.
• Đi khám ở tỉnh khác: khám cấp ban đầu và nằm viện tuyến huyện ở tỉnh khác hưởng 100% mức hưởng; cấp cứu ở bất kỳ bệnh viện nào cũng hưởng 100% mức hưởng. Xem thêm đi tỉnh khác vẫn khám BHYT 100%: 3 trường hợp được trả đủ, 2 trường hợp chỉ 40–50%.

5. Những khoản BHYT không trả cho người hưởng lương hưu

• Khám theo yêu cầu, dịch vụ: chọn bác sĩ riêng, phòng riêng, khám ngoài giờ theo yêu cầu — phần chênh lệch dịch vụ bạn tự trả.
• Chi phí ngoài phạm vi BHYT: thuốc, vật tư, kỹ thuật không nằm trong danh mục BHYT chi trả thì không được thanh toán, dù bạn thuộc nhóm nào.
• Khám chữa bệnh ở cơ sở không có hợp đồng BHYT: bạn tự trả trước, sau đó làm thủ tục thanh toán trực tiếp với cơ quan BHXH theo mức quy định và phải giữ hóa đơn, chứng từ đầy đủ.
• Khám chữa bệnh ở nước ngoài: BHYT chỉ có giá trị trong nước, không thanh toán chi phí phát sinh ở nước ngoài.

6. Câu hỏi thường gặp

Nghỉ hưu rồi có phải tự đóng tiền BHYT không?

Không. Cơ quan BHXH đóng thay bạn với mức bằng 4,5% tiền lương hưu hằng tháng, lấy từ Quỹ bảo hiểm xã hội. Bạn không phải trích lương hưu, không phải đi đóng tiền và không phải gia hạn thẻ hằng năm.

Nhận BHXH một lần rồi thì còn được thẻ BHYT hưu trí không?

Không. Người đã nhận BHXH một lần không còn hưởng lương hưu hằng tháng nên không thuộc nhóm do cơ quan BHXH đóng BHYT. Muốn tiếp tục có BHYT, bạn tham gia BHYT hộ gia đình với mức đóng hiện nay là 113.850đ/tháng cho người thứ nhất (4,5% mức tham chiếu 2.530.000đ), mức hưởng 80%.

Thẻ BHYT hưu trí có hết hạn không?

Không hết hạn theo năm. Thẻ có giá trị suốt thời gian bạn hưởng lương hưu, do cơ quan BHXH duy trì. Bạn chỉ cần kiểm tra trên VssID khi có thay đổi (chuyển nơi ở, đổi nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu) chứ không phải lo gia hạn.

Về quê sống với con thì đổi nơi khám chữa bệnh ban đầu thế nào?

Đổi vào tháng đầu quý (tháng 1, 4, 7, 10) qua VssID hoặc Cổng Dịch vụ công Quốc gia, chỉ cần tờ khai TK1-TS, giải quyết trong 3 ngày làm việc, miễn phí. Trong lúc chờ đến kỳ đổi, khám ở trạm y tế, phòng khám cấp ban đầu nơi ở mới vẫn hưởng 100% mức hưởng nhờ cơ chế thông tuyến từ 1/7/2025.

Vừa hưởng lương hưu vừa là thương binh thì hưởng mức nào?

Mức cao nhất: 100%. Người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHYT được hưởng quyền lợi theo đối tượng có mức hưởng cao nhất — thương binh, bệnh binh hưởng 100% nên bạn được tính theo mức 100%, không phải 95% của nhóm hưu trí.