BHYT Người Cao Tuổi 2026: Từ 75 Tuổi Được Miễn Phí, 80 Tuổi Ưu Tiên Khám

Câu trả lời ngắn gọn: nếu cha mẹ bạn đã từ đủ 75 tuổi và không hưởng lương hưu hay trợ cấp BHXH hằng tháng, họ chỉ cần nộp đơn đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội tại UBND cấp xã — từ đó vừa nhận 500.000đ/tháng, vừa được ngân sách Nhà nước đóng BHYT miễn phí với mức hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi. Nếu chưa đủ 75 tuổi, người cao tuổi vẫn mua BHYT theo hộ gia đình chỉ từ 1.366.200đ/năm cho người đầu tiên. Dưới đây là 4 nhóm đối tượng cụ thể, thủ tục từng nhóm và những lưu ý quan trọng khi mua cho cha mẹ.

1. Từ đủ 75 tuổi: miễn phí BHYT + trợ cấp 500.000đ/tháng

Đây là chính sách mới có hiệu lực từ 1/7/2025 (Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Nghị định 176/2025/NĐ-CP và Luật BHYT sửa đổi 2024). Người cao tuổi được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi đáp ứng đủ các điều kiện:

• Là công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên; hoặc từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi mà thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo;
• Không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng (trừ trường hợp khác theo quy định của Chính phủ);
• Có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội — nộp tại UBND cấp xã nơi cư trú.

Mức trợ cấp là 500.000đ/tháng. Người đủ 75 tuổi trước 1/7/2025 hưởng từ 1/7/2025; người đủ 75 tuổi sau thời điểm đó hưởng từ thời điểm đủ 75 tuổi. Đi kèm trợ cấp, ngân sách Nhà nước đóng BHYT 100% cho người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (điểm t khoản 3 Điều 12 Luật BHYT, sửa đổi bởi khoản 10 Điều 1 Luật số 51/2024/QH15). Theo hướng dẫn chính thức của Bộ Y tế, mức hưởng của nhóm này giữ nguyên 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP, không bị gián đoạn khi chuyển đổi chính sách.

2. Bảng mức hưởng BHYT của người cao tuổi theo từng nhóm

Không phải người cao tuổi nào cũng giống nhau — mức hưởng phụ thuộc vào nhóm đối tượng ghi trên thẻ:

Nhóm đối tượng	Ai đóng tiền	Mức hưởng
Hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (từ đủ 75 tuổi)	Ngân sách Nhà nước 100%	100%
Người thuộc hộ nghèo	Ngân sách Nhà nước 100%	100%
Người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng	BHXH đóng từ nguồn chi trả	95%
Người thuộc hộ cận nghèo	Ngân sách hỗ trợ tối thiểu 70%	80%
Người cao tuổi khác tham gia theo hộ gia đình	Tự đóng	80%

Mức hỗ trợ hộ cận nghèo theo khoản 6 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP; một số địa phương hỗ trợ cao hơn, thậm chí 100% — bạn nên hỏi thêm tại UBND cấp xã nơi cha mẹ cư trú.

3. Từ đủ 80 tuổi: được ưu tiên khám trước

Ít người biết quyền này: theo khoản 1 Điều 12 Luật Người cao tuổi 2009, người từ đủ 80 tuổi trở lên được ưu tiên khám trước người bệnh khác — chỉ xếp sau bệnh nhân cấp cứu, trẻ em dưới 6 tuổi và người khuyết tật nặng. Khi điều trị nội trú, bệnh viện phải bố trí giường nằm phù hợp.

Cũng theo điều luật này, các bệnh viện (trừ bệnh viện chuyên khoa nhi) có trách nhiệm tổ chức khoa lão khoa hoặc dành một số giường để điều trị người bệnh là người cao tuổi, phục hồi sức khỏe cho người bệnh sau các đợt điều trị cấp tính và hướng dẫn chăm sóc tiếp tại gia đình. Khi đưa cha mẹ từ 80 tuổi đi khám, bạn hoàn toàn có thể đề nghị quầy tiếp đón áp dụng quyền ưu tiên này.

4. Không thuộc diện miễn phí: mua BHYT theo hộ gia đình

Người cao tuổi dưới 75 tuổi, không thuộc hộ nghèo/cận nghèo và không hưởng lương hưu vẫn tham gia BHYT theo hộ gia đình với mức đóng như mọi người — nhưng được giảm trừ theo số thành viên cùng tham gia (khoản 5 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP):

• Người thứ nhất: 1.366.200đ/năm (113.850đ/tháng = 4,5%/tháng × lương cơ sở 2.530.000đ);
• Người thứ hai: 956.340đ/năm (giảm còn 70%);
• Người thứ ba: 819.720đ/năm (giảm còn 60%);
• Người thứ tư trở đi: 683.100đ/năm (giảm còn 50%).

Xem chi tiết cách tính và ví dụ thực tế trong bảng giá BHYT hộ gia đình 2026. Điểm tiện lợi: con cái sống xa quê có thể đăng ký online cho cha mẹ — thẻ BHYT điện tử hiển thị trên app VssID hoặc VNeID của cha mẹ, không cần về quê nộp hồ sơ giấy.

5. Ba lưu ý khi mua BHYT cho cha mẹ lớn tuổi

1. Thời gian chờ 30 ngày: mua lần đầu hoặc mua lại sau khi thẻ gián đoạn quá 90 ngày, thẻ chỉ có hiệu lực sau 30 ngày kể từ ngày nộp tiền. Đừng đợi đến lúc cha mẹ đổ bệnh mới mua — hãy mua trước ít nhất 1 tháng.
2. Chọn nơi khám chữa bệnh ban đầu gần nhà cha mẹ: ưu tiên trạm y tế xã hoặc bệnh viện tuyến huyện gần nhất để tiện đi lại. Lưu ý cả năm chỉ có 4 tháng được đổi nơi đăng ký (tháng 1, 4, 7, 10) — xem hướng dẫn đổi nơi KCB ban đầu. Tin tốt là khám tại bất kỳ cơ sở cấp ban đầu nào trên cả nước cũng được hưởng 100% mức hưởng, không bắt buộc đúng nơi đã đăng ký.
3. Không còn thẻ BHYT giấy: từ 1/6/2025, cơ quan BHXH đã dừng cấp thẻ giấy — cha mẹ đi khám bằng CCCD gắn chip hoặc thẻ BHYT trên app VssID/VNeID. Con cái nên cài sẵn VssID cho cha mẹ và lưu ảnh CCCD trong điện thoại của ông bà — xem 3 cách đi khám thay thế thẻ BHYT giấy.

6. Câu hỏi thường gặp

Cha mẹ tôi 70 tuổi, không thuộc hộ nghèo — có được miễn phí BHYT không?

Chưa. Trợ cấp hưu trí xã hội (kèm BHYT miễn phí) áp dụng từ đủ 75 tuổi trở lên; nhóm 70–75 tuổi chỉ được hưởng nếu thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo. Trường hợp của cha mẹ bạn nên mua BHYT theo hộ gia đình với mức 1.366.200đ/năm cho người đầu tiên.

Bố tôi có lương hưu, có được Nhà nước đóng BHYT không?

Không. Người hưởng lương hưu thuộc nhóm riêng: BHYT do BHXH đóng từ nguồn chi trả lương hưu, mức hưởng 95% — ông không phải tự đóng thêm và cũng không cần mua theo hộ gia đình.

Muốn hưởng trợ cấp hưu trí xã hội thì làm thủ tục ở đâu?

Nộp văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội tại UBND cấp xã nơi người cao tuổi cư trú. Người đủ 75 tuổi trước 1/7/2025 được hưởng từ 1/7/2025; người đủ 75 tuổi sau thời điểm đó hưởng từ thời điểm đủ 75 tuổi. Sau khi được hưởng trợ cấp, thẻ BHYT do ngân sách Nhà nước đóng sẽ được cấp tự động.

Con ở xa, mua BHYT online cho cha mẹ ở quê được không?

Được. Bạn đăng ký BHYT hộ gia đình online, chọn nơi khám chữa bệnh ban đầu gần nhà cha mẹ, thanh toán chuyển khoản — thẻ điện tử hiển thị trên VssID/VNeID của cha mẹ, không cần ai về quê nộp hồ sơ giấy.

Người 80 tuổi đi khám có cần mang thẻ BHYT giấy không?

Không cần — thẻ giấy đã dừng cấp từ 1/6/2025. Người 80 tuổi đi khám chỉ cần CCCD gắn chip hoặc VssID/VNeID, đồng thời được ưu tiên khám trước người bệnh khác theo Luật Người cao tuổi 2009.