Từ 1/1/2027: Lương Tối Thiểu 5,7 Triệu - BHXH, BHYT Đóng Thêm Bao Nhiêu?

Từ 1/1/2027, hai thay đổi cùng có hiệu lực: lương tối thiểu vùng tăng bình quân 7,8% theo Nghị định 399/2026/NĐ-CP, và chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027–2030 tăng theo Nghị định 351/2025/NĐ-CP. Hai thay đổi này kéo theo ba hệ quả trực tiếp: mức đóng BHXH bắt buộc của người lao động hưởng lương tối thiểu tăng lên, mức đóng BHXH tự nguyện tối thiểu tăng từ 330.000đ lên 484.000đ/tháng, nhưng BHYT hộ gia đình không tăng - vẫn 113.850đ/tháng. Bài này tính sẵn từng khoản, theo từng nhóm đối tượng, để bạn biết chính xác mình đóng thêm bao nhiêu - và khoản nào không phải đóng thêm.
1. Lương tối thiểu vùng tăng bao nhiêu từ 1/1/2027?
Nghị định 399/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 3/11/2026, thay thế Nghị định 293/2025/NĐ-CP) điều chỉnh lương tối thiểu tháng và lương tối thiểu giờ cho người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, áp dụng từ 1/1/2027:
| Vùng | Hiện hành | Từ 1/1/2027 | Tăng thêm | Lương giờ |
|---|---|---|---|---|
| Vùng I | 5.310.000đ | 5.700.000đ | +390.000đ | 27.400đ/giờ |
| Vùng II | 4.730.000đ | 5.080.000đ | +350.000đ | 24.400đ/giờ |
| Vùng III | 4.140.000đ | 4.450.000đ | +310.000đ | 21.400đ/giờ |
| Vùng IV | 3.700.000đ | 4.040.000đ | +340.000đ | 19.400đ/giờ |
Lương tối thiểu vùng là mức sàn, không phải mức lương chung: doanh nghiệp không bắt buộc tăng lương cho toàn bộ người lao động theo cùng tỷ lệ. Ai đang hưởng lương cao hơn mức sàn thì lương không tự động tăng theo nghị định - việc tăng hay không tùy hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và quy chế của doanh nghiệp. Nhưng doanh nghiệp bắt buộc phải rà soát và điều chỉnh thang bảng lương, hợp đồng lao động và mức đóng BHXH cho những lao động đang hưởng lương dưới mức sàn mới.
Địa bàn áp dụng theo từng vùng được liệt kê trong phụ lục kèm theo Nghị định 399/2026/NĐ-CP, đã rà soát theo 34 tỉnh, thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính. Nếu bạn không chắc nơi mình làm việc thuộc vùng nào, hãy hỏi phòng nhân sự hoặc tra cứu phụ lục của nghị định - vùng áp dụng quyết định trực tiếp mức lương sàn và mức đóng BHXH của bạn.
2. Chuẩn nghèo tăng: BHXH tự nguyện tối thiểu lên 484.000đ/tháng
Nghị định 351/2025/NĐ-CP quy định chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027–2030: tiêu chí thu nhập hộ nghèo là 2.200.000đ/người/tháng ở nông thôn và 2.800.000đ/người/tháng ở đô thị, tăng từ mức 1.500.000đ (nông thôn) hiện hành. Vì mức thu nhập tháng thấp nhất để đóng BHXH tự nguyện bằng đúng chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn (Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội 2024), và mức đóng bằng 22% thu nhập lựa chọn, nên từ 1/1/2027:
- Mức đóng BHXH tự nguyện tối thiểu: 22% × 2.200.000đ = 484.000đ/tháng, tăng 154.000đ so với mức 330.000đ hiện nay.
- Mức đóng tối đa: 22% × 20 lần mức tham chiếu (2.530.000đ) = 11.132.000đ/tháng (mức tham chiếu không đổi nên mức tối đa cũng không đổi).
Nhưng người tham gia không phải đóng toàn bộ 484.000đ: ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần theo Điều 5 Nghị định 159/2025/NĐ-CP, tính trên mức đóng tối thiểu:
| Nhóm đối tượng | Tỷ lệ hỗ trợ | Nhà nước hỗ trợ | Thực đóng/tháng |
|---|---|---|---|
| Hộ nghèo, người sống tại xã đảo, đặc khu | 50% | 242.000đ | 242.000đ |
| Hộ cận nghèo | 40% | 193.600đ | 290.400đ |
| Người dân tộc thiểu số | 30% | 145.200đ | 338.800đ |
| Người tham gia khác | 20% | 96.800đ | 387.200đ |
Ví dụ: lao động tự do không thuộc nhóm ưu tiên, đang đóng BHXH tự nguyện ở mức sàn, từ 1/1/2027 sẽ đóng thực tế 387.200đ/tháng (484.000đ trừ 96.800đ hỗ trợ), tăng 123.200đ so với mức thực đóng hiện nay là 264.000đ (330.000đ trừ 66.000đ hỗ trợ 20%). Nếu bạn đang đóng theo phương thức 3, 6 hoặc 12 tháng và đã đóng trước cho các tháng của năm 2027 theo mức cũ, phần đã đóng trước vẫn được tính theo mức tại thời điểm đóng - chi tiết về cách xử lý khi đến hạn đóng tiếp sẽ có trong bài chuyên sâu về BHXH tự nguyện 2027.
3. Người lao động có hợp đồng: đóng BHXH bắt buộc thêm bao nhiêu?
Với người lao động làm việc theo hợp đồng, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc không được thấp hơn lương tối thiểu vùng. Vì vậy, ai đang đóng BHXH trên mức lương tối thiểu vùng sẽ phải đóng trên mức sàn mới từ 1/1/2027. Tỷ lệ đóng không đổi: người lao động đóng 10,5% (BHXH 8% + BHYT 1,5% + bảo hiểm thất nghiệp 1%), người sử dụng lao động đóng 21,5% (BHXH 17,5% + BHYT 3% + bảo hiểm thất nghiệp 1%). Lấy ví dụ người lao động vùng I đang hưởng đúng lương tối thiểu:
| Khoản đóng (vùng I) | Trên lương 5.310.000đ | Trên lương 5.700.000đ | Tăng thêm/tháng |
|---|---|---|---|
| Người lao động đóng (10,5%) | 557.550đ | 598.500đ | +40.950đ |
| Doanh nghiệp đóng (21,5%) | 1.141.650đ | 1.225.500đ | +83.850đ |
| Tổng cộng (32%) | 1.699.200đ | 1.824.000đ | +124.800đ |
Phần tăng này không phải tiền mất: đóng BHXH trên lương cao hơn đồng nghĩa với mức hưởng các chế độ (ốm đau, thai sản, thất nghiệp, lương hưu sau này) cũng được tính trên nền lương cao hơn. Ngược lại, nếu doanh nghiệp vẫn giữ nguyên mức đóng cũ trên lương 5.310.000đ sau 1/1/2027 thì đó là đóng thiếu - người lao động có quyền yêu cầu điều chỉnh, vì tiền lương làm căn cứ đóng không được thấp hơn lương tối thiểu vùng. Chi tiết tỷ lệ đóng BHYT của người lao động và công ty xem bài mức đóng BHYT 2026: công ty đóng 3%, bạn đóng 1,5% - tính trên lương nào.
Một mốc không thay đổi: trần tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHYT là 20 lần mức tham chiếu = 50.600.000đ/tháng. Mức tham chiếu hiện là 2.530.000đ/tháng (theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP) và không bị hai nghị định mới này điều chỉnh, nên người có lương trên 50,6 triệu đồng/tháng không phải đóng thêm.
4. BHYT hộ gia đình KHÔNG tăng: vẫn 113.850đ/tháng
Đây là điểm nhiều người dễ nhầm nhất. BHYT hộ gia đình được tính bằng 4,5% mức tham chiếu (2.530.000đ/tháng), không tính theo lương tối thiểu vùng và cũng không tính theo chuẩn nghèo. Vì mức tham chiếu không thay đổi từ 1/1/2027, nên mức đóng BHYT hộ gia đình giữ nguyên:
- Người thứ nhất: 113.850đ/tháng (1.366.200đ/năm).
- Người thứ 2: 79.695đ/tháng (giảm còn 70%); người thứ 3: 68.310đ/tháng (60%); người thứ 4: 56.925đ/tháng (50%); từ người thứ 5 trở đi: 45.540đ/tháng (40%).
Tương tự, các nhóm BHYT khác tính theo mức tham chiếu - như học sinh, sinh viên (56.925đ/tháng sau khi Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50%) - cũng không thay đổi vì mức tham chiếu giữ nguyên. Chỉ riêng nhóm đóng BHXH bắt buộc theo lương (mục 3) và nhóm đóng BHXH tự nguyện theo chuẩn nghèo (mục 2) mới bị ảnh hưởng. Chi tiết bảng giá đầy đủ xem bài bảng giá BHYT hộ gia đình 2026: 4 người 3.825.360đ/năm.
Lưu ý thêm: dự thảo của Bộ Y tế đề xuất tăng tỷ lệ đóng BHYT hộ gia đình từ 4,5% lên 5,1% vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến, chưa ban hành - nếu được thông qua, mức đóng mới chỉ áp dụng với người lao động từ 1/7/2027 và người tự đóng từ 1/1/2028. Đến thời điểm bài viết này, mức 113.850đ/tháng vẫn là con số chính thức cho năm 2027.
5. Ai cần làm gì trước 1/1/2027?
Người lao động hưởng lương tối thiểu vùng: kiểm tra hợp đồng lao động và bảng lương tháng 1/2027 - lương ghi trong hợp đồng phải từ mức sàn mới trở lên (vùng I tối thiểu 5.700.000đ). Nếu doanh nghiệp chưa điều chỉnh, hãy hỏi phòng nhân sự trước khi ký phụ lục hợp đồng mới.
Người lao động có lương cao hơn sàn: không cần làm gì về mức đóng BHXH - nhưng nên kiểm tra lại phiếu lương tháng 1/2027 để chắc chắn doanh nghiệp không tự ý giảm lương đóng BHXH xuống mức sàn mới.
Người đang đóng BHXH tự nguyện ở mức sàn: chuẩn bị ngân sách cho mức thực đóng mới từ 1/1/2027 - 387.200đ/tháng nếu không thuộc nhóm ưu tiên (tăng 123.200đ), hoặc 242.000đ–338.800đ/tháng nếu thuộc hộ nghèo, cận nghèo hay dân tộc thiểu số. Nếu đang đóng theo phương thức 6 hoặc 12 tháng, hãy hỏi cơ quan BHXH nơi đăng ký xem kỳ đóng tiếp theo tính theo mức nào.
Người mua BHYT hộ gia đình: không cần làm gì thêm - giá giữ nguyên 113.850đ/tháng cho người thứ nhất. Việc cần làm duy nhất vẫn là gia hạn đúng hạn để thẻ không bị gián đoạn quá 90 ngày, tránh phải chờ 30 ngày mới dùng được thẻ.
Doanh nghiệp: cập nhật thang bảng lương, phụ lục hợp đồng lao động, lương giờ và mức đóng BHXH cho lao động hưởng lương tối thiểu trước kỳ lương tháng 1/2027 - việc này không phát sinh thủ tục đăng ký mới với cơ quan nhà nước, nhưng phải thực hiện đúng hạn để tránh đóng thiếu BHXH.
Thẻ BHYT của bạn còn hiệu lực qua năm mới không?
Mức đóng BHYT hộ gia đình không tăng từ 1/1/2027 - nhưng quyền lợi chỉ có giá trị khi thẻ còn hạn. Kiểm tra và gia hạn thẻ đúng hạn, đừng để đến lúc cần khám mới phát hiện thẻ đã hết hạn.
Kiểm duyệt chuyên môn bởi đội ngũ nghiệp vụ muabhyt.vn
Đơn vị vận hành: Công ty TNHH TV DV TM Tam Giang (TGV) (MST: 0317723512). Thông tin mức đóng BHYT hộ gia đình và chế độ BHXH tự nguyện được cập nhật đối chiếu theo mức lương cơ sở 2.530.000đ và Luật BHXH 2024.
Cần mua BHYT hộ gia đình hoặc đăng ký BHXH tự nguyện online?
Thực hiện trực tuyến trong 3 phút trên muabhyt.vn - tự động áp dụng giảm trừ đến 60% cho gia đình và hỗ trợ từ 20% đến 50% khi đóng BHXH tự nguyện.
Bài viết liên quan
Thủ tục mua BHYT Online mới nhất 2026: Nhanh chóng & Tiện lợi
Hướng dẫn chi tiết quy trình mua và gia hạn thẻ BHYT tự nguyện Online. Nhận biên lai điện tử qua Email/Zalo và tích hợp thẻ ngay trên ứng dụng VssID.
Quy định thông tuyến BHYT 2026: Đi khám ở đâu cũng được?
Cập nhật quy định mới nhất về thông tuyến BHYT năm 2026. Giải đáp thắc mắc về việc khám chữa bệnh trái tuyến có được hưởng 100% quyền lợi hay không.
Quy định Chuyển tuyến BHYT mới nhất 2026
Khi nào cần xin giấy chuyển tuyến? Giấy chuyển tuyến có thời hạn bao lâu? Hướng dẫn thủ tục xin chuyển tuyến từ tuyến dưới lên tuyến trên.
Mẹo khám BHYT trái tuyến vẫn được hưởng quyền lợi cao
Bạn đang đi làm xa hoặc về quê mà muốn dùng thẻ BHYT? Đọc ngay bài viết này để biết cách tối ưu quyền lợi khi khám chữa bệnh trái tuyến.
Mức hưởng BHYT: Ai được 100%, 95%, 80%?
Tra cứu mã đối tượng trên thẻ BHYT để biết chính xác mức hưởng của bạn. Phân biệt các mã GD, CN, HS, DN...