Mức Đóng BHYT 2026: Công Ty Đóng 3%, Bạn Đóng 1,5% — Tính Trên Lương Nào?

Câu trả lời ngắn gọn: mức đóng BHYT năm 2026 là 4,5% tiền lương/tháng — trong đó công ty đóng 3% (gấp đôi phần của bạn) và bạn đóng 1,5% qua hình thức trừ vào lương. Tiền lương tính đóng có trần là 50,6 triệu đồng/tháng (từ 1/7/2026). Công ty là bên làm thủ tục và nộp thay — bạn chỉ cần kiểm tra bảng lương xem mình có bị trừ đúng 1,5% không.

1. Ai bắt buộc đóng BHYT theo diện người lao động

Theo điểm a khoản 1 Điều 12 Luật BHYT (sửa đổi bởi Luật BHYT sửa đổi 2024, Luật 51/2024/QH15), nhóm do người sử dụng lao động và người lao động cùng đóng gồm:

• Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động (HĐLĐ) không xác định thời hạn, hoặc HĐLĐ xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên — kể cả trường hợp thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
• Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp có hưởng tiền lương; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã có hưởng tiền lương.
• Cán bộ, công chức, viên chức — áp dụng cùng tỷ lệ: đơn vị đóng 3%, cá nhân đóng 1,5%.

Lưu ý: hợp đồng thử việc ký riêng (không phải HĐLĐ) thì chưa thuộc diện bắt buộc. Nhưng nếu HĐLĐ chính thức của bạn từ đủ 01 tháng trở lên và thời gian thử việc nằm trong hợp đồng đó, công ty phải đóng BHYT cho bạn ngay từ tháng đầu tiên.

2. Tỷ lệ 4,5%: công ty đóng 3%, bạn đóng 1,5%

Theo điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, mức đóng BHYT hằng tháng của người lao động bằng 4,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, trong đó người lao động đóng 1/3 (1,5%) và người sử dụng lao động đóng 2/3 (3%). Nói cách khác, cứ mỗi 100.000 đồng tiền BHYT thì công ty chi 67.000 đồng, bạn chi 33.000 đồng.

3. "Lương" nào được tính: không phải tổng thu nhập thực nhận

Đây là điểm nhiều người nhầm nhất. Tiền lương làm căn cứ đóng BHYT là tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc — tức lương ghi trong HĐLĐ theo chế độ tiền lương do công ty quyết định, gồm lương theo công việc/chức danh, các khoản phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Các khoản không trả thường xuyên, ổn định (thưởng theo hiệu quả, tiền làm thêm giờ đột xuất, các khoản hỗ trợ một lần...) không tính vào căn cứ đóng — nên "lương đóng BHYT" thường thấp hơn tổng thu nhập thực nhận của bạn.

Lương 70 triệu đồng/tháng chỉ tính trên trần 50,6 triệu — người lương cao được lợi vì tỷ lệ đóng thực tế trên tổng lương thấp hơn nhiều so với 4,5%. Muốn hiểu quyền lợi đổi lại khi đi khám, xem thêm giải thích đồng chi trả 20% BHYT.

4. Trần đóng 50,6 triệu đồng: vì sao có và áp dụng từ khi nào

Theo Điều 14 Luật BHYT, tiền lương tháng đóng BHYT tối đa bằng 20 lần mức lương cơ sở. Từ 1/7/2026, lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng (Nghị định 161/2026/NĐ-CP) nên trần lương đóng BHYT là 50.600.000 đồng/tháng. 6 tháng đầu năm 2026 (khi lương cơ sở còn 2.340.000 đồng), trần tương ứng là 46.800.000 đồng/tháng.

Về sàn đóng: BHYT tính trên tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc, mà tiền lương này không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng — nên thực tế lương làm căn cứ đóng của bạn không thể thấp hơn lương tối thiểu vùng nơi bạn làm việc.

Thời hạn nộp: công ty phải đóng BHYT chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng. Bạn không phải tự đi nộp — công ty trích 1,5% từ lương của bạn và nộp cùng phần 3% của mình cho cơ quan BHXH.

5. Những tháng bạn được MIỄN đóng — và khi công ty chậm/trốn đóng

Không phải tháng nào bạn cũng bị trừ tiền BHYT. Theo Luật BHYT, bạn không phải đóng BHYT trong tháng khi:

• Nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày trở lên trong tháng.
• Lao động nữ nghỉ thai sản hưởng chế độ BHXH — BHYT của bạn được cơ quan BHXH đóng thay trong thời gian này.

Ngược lại, nếu công ty chậm đóng hoặc trốn đóng BHYT, hậu quả không chỉ thuộc về công ty:

• Công ty bị xử phạt vi phạm hành chính, bị truy đóng đủ số tiền còn thiếu và tính lãi chậm đóng.
• Trong thời gian chậm đóng, cơ quan BHXH có thể tạm dừng giá trị sử dụng thẻ BHYT của bạn — bạn đi khám trong giai đoạn này có thể không được hưởng quyền lợi, đến khi công ty truy đóng đủ mới khôi phục.

Vì vậy, thói quen quan trọng nhất của người đi làm: kiểm tra bảng lương mỗi tháng xem công ty có trừ đúng 1,5% BHYT không, và tra cứu quá trình đóng trên ứng dụng VssID.

6. Câu hỏi thường gặp

Thử việc 2 tháng có bị trừ tiền BHYT không?

Nếu bạn chỉ ký hợp đồng thử việc riêng (không phải HĐLĐ) thì chưa thuộc diện bắt buộc — chưa bị trừ. Nhưng nếu HĐLĐ chính thức của bạn từ đủ 01 tháng trở lên và thời gian thử việc nằm trong hợp đồng đó, công ty phải đóng BHYT cho bạn từ tháng đầu tiên.

Lương 60 triệu/tháng thì đóng BHYT bao nhiêu?

Tính trên trần 50,6 triệu đồng: bạn đóng 759.000 đồng/tháng, công ty đóng 1.518.000 đồng/tháng. Tỷ lệ đóng thực tế trên lương 60 triệu chỉ còn khoảng 3,8%.

Làm 2 công ty cùng lúc thì đóng BHYT ở đâu?

Người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHYT thì đóng theo đối tượng đầu tiên được xác định theo thứ tự tại Điều 12 Luật BHYT (khoản 11 Điều 1 Luật BHYT sửa đổi 2024). Trên thực tế: bạn tham gia BHYT qua hợp đồng lao động giao kết đầu tiên, công ty thứ hai không phải đóng BHYT cho bạn nữa.

Công ty chậm đóng BHYT, tôi đi khám có được hưởng không?

Trong thời gian công ty chậm đóng, giá trị sử dụng thẻ BHYT của bạn có thể bị tạm dừng. Bạn nên yêu cầu công ty truy đóng ngay và có thể phản ánh đến cơ quan BHXH nơi công ty đăng ký để được hỗ trợ. Sau khi truy đóng đủ, thẻ được khôi phục giá trị sử dụng.

Có đúng mức đóng BHYT sẽ tăng lên 5,1% từ năm 2028?

Hiện tại đó mới là dự thảo Nghị định của Bộ Y tế đang lấy ý kiến (đề xuất mức 5,1%: công ty 3,4%, người lao động 1,7%) — chưa có hiệu lực. Năm 2026 vẫn áp dụng mức 4,5% như bài này đã nêu.